Drugi próg podatkowy: ile wynosi w 2026 roku?
W 2026 roku drugi próg podatkowy w polskim PIT wynosi 120 000 zł rocznej podstawy obliczenia podatku. Granica ta dotyczy osób rozliczających dochody według skali podatkowej. Do podstawy nieprzekraczającej 120 000 zł stosuje się stawkę 12%, a od części ponad tę kwotę stawkę 32%.
Próg 120 000 zł i stawki 12% oraz 32% obowiązują od 2022 roku. W 2026 roku skala zachowuje te same wartości. Samo przekroczenie granicy nie oznacza jednak, że cały dochód zostanie opodatkowany wyższą stawką. Podatek według skali jest progresywny: 32% obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad próg.
To rozróżnienie ma istotne znaczenie przy planowaniu domowego budżetu. Wejście w drugi próg nie powoduje nagłego przeliczenia całej podstawy według stawki 32%. Pierwsze 120 000 zł nadal rozlicza się według zasad właściwych dla niższego przedziału.
Od jakiej kwoty liczy się próg?
Kwota 120 000 zł odnosi się do podstawy obliczenia podatku, a nie bezpośrednio do wynagrodzenia brutto. Te pojęcia nie są zamienne. Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami, dochód ustala się z uwzględnieniem właściwych kosztów, a podstawa opodatkowania może być dodatkowo zmieniona przez przysługujące odliczenia.
Dlatego roczne zarobki brutto przekraczające 120 000 zł nie muszą automatycznie oznaczać przekroczenia drugiego progu. O tym, czy podstawa znajduje się powyżej granicy, decyduje jej wysokość po uwzględnieniu zasad mających zastosowanie do konkretnego źródła przychodu i rozliczenia.
Warto też odróżnić podstawę opodatkowania od samego dochodu. W codziennych rozmowach te określenia bywają stosowane zamiennie, ale przy obliczaniu podatku ich znaczenie jest inne. Porównywanie rocznej pensji brutto z progiem 120 000 zł może więc prowadzić do błędnych wniosków o wysokości należnego PIT.
Jak oblicza się podatek według skali?
Skala podatkowa w 2026 roku uwzględnia kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3 600 zł. Jest ona powiązana z kwotą wolną wynoszącą 30 000 zł rocznie. Kwota wolna nie stanowi dodatkowego progu, po którego przekroczeniu automatycznie zaczyna obowiązywać stawka 32%. To element rozliczenia podatku według skali.
Podatek oblicza się według dwóch formuł:
- dla podstawy do 120 000 zł: 12% podstawy minus 3 600 zł,
- dla podstawy powyżej 120 000 zł: 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.
Kwota 10 800 zł odpowiada podatkowi od pierwszych 120 000 zł po uwzględnieniu kwoty zmniejszającej. Dzięki temu po przekroczeniu progu nie trzeba ponownie obliczać całej podstawy według stawki 32%. Wyższą stawką obejmuje się tylko część ponad limit.
Przykładowo, jeśli roczna podstawa wynosi 130 000 zł, nadwyżka ponad próg to 10 000 zł. Podatek według skali wyniesie 10 800 zł plus 32% z 10 000 zł, czyli 14 000 zł, przed uwzględnieniem innych ulg i odliczeń. Stawka 32% nie jest zatem naliczana od całych 130 000 zł.
Które dochody sumują się przy ustalaniu progu?
Dochody opodatkowane według skali mogą się sumować. Oznacza to, że przy ustalaniu rocznej sytuacji podatkowej znaczenie może mieć więcej niż jedno źródło przychodu. Przykładowo dochód z pracy może łączyć się z dochodem z emerytury lub umowy zlecenia, jeśli te przychody podlegają opodatkowaniu na zasadach skali.
Każdy płatnik pobierający zaliczki w trakcie roku może znać tylko dochód wypłacany przez siebie. Nie zawsze ma więc informację o pozostałych źródłach przychodu podatnika. W rezultacie zaliczki pobierane osobno mogą nie odzwierciedlać łącznej rocznej podstawy. Jeśli suma dochodów opodatkowanych skalą przekroczy 120 000 zł, w zeznaniu rocznym może pojawić się dopłata.
Zaliczki nie przesądzają o ostatecznej kwocie podatku. Są rozliczane w zeznaniu rocznym, w którym uwzględnia się łączną podstawę, przysługujące ulgi i odliczenia oraz kwoty już pobrane. Dopiero to rozliczenie pokazuje, czy powstała niedopłata, czy nadpłata.
Czy drugi próg dotyczy każdego rodzaju dochodu?
Nie. Próg 120 000 zł jest elementem opodatkowania według skali i nie należy automatycznie odnosić go do wszystkich przychodów ani form rozliczenia. Skala, podatek liniowy i ryczałt to odrębne sposoby opodatkowania, z innymi zasadami ustalania podatku. Przed zastosowaniem progu trzeba więc sprawdzić, jak opodatkowane jest dane źródło dochodu.
Jeśli podatnik uzyskuje przychody rozliczane na różnych zasadach, nie należy po prostu dodawać wszystkich kwot i porównywać ich z limitem 120 000 zł. Znaczenie mają rodzaj przychodu, wybrana forma opodatkowania oraz przepisy dotyczące danego rozliczenia. W razie kilku źródeł warto ustalić, które z nich podlegają skali, ponieważ właśnie dochody z tej grupy mogą wpływać na przekroczenie progu.
Warto także oddzielić wysokość zaliczek od końcowego obciążenia podatkowego. Płatnik może pobierać zaliczki od wypłacanych świadczeń, ale nie musi znać całorocznych dochodów z innych źródeł. Ostateczny wynik zależy od rocznego rozliczenia, a nie wyłącznie od kwot widocznych na miesięcznych paskach wynagrodzeń.
Czy próg podatkowy może się zmienić?
W 2026 roku obowiązuje próg 120 000 zł. Pojawił się projekt podniesienia go do 140 000 zł od 2027 roku, ale sama propozycja nie zmienia obecnych zasad. Zmiana zacznie obowiązywać dopiero wtedy, gdy zostanie uchwalona i wejdzie w życie. Przy planowaniu rozliczeń należy zatem opierać się na przepisach obowiązujących dla danego roku podatkowego, a nie na zapowiedziach lub projektach.
Najważniejsza zasada pozostaje prosta: drugi próg w 2026 roku zaczyna się powyżej 120 000 zł podstawy opodatkowania, a stawka 32% obejmuje jedynie nadwyżkę. Przy ocenie własnej sytuacji trzeba uwzględnić podstawę, a nie samo wynagrodzenie brutto, zsumować dochody podlegające skali i rozliczyć pobrane zaliczki w zeznaniu rocznym.
Bibliografia
- https://podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/stawki-i-limity
- https://podatki.gov.pl/podatki-firmowe/pit/informacje-podstawowe/co-jest-opodatkowane/opodatkowanie-wedlug-skali-podatkowej
- https://podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/informacje-podstawowe/co-jest-opodatkowane/dochody-z-pracy
- https://www.gov.pl/attachment/65cde7ff-1e3f-4931-a1e3-bc95c596ac62
- https://www.gov.pl/attachment/ababef8e-17e3-427b-9491-10b68e0b2b08